बुधवार, १८ मे, २०१६

माध्यमिक शिक्षणविस्तार घटक

माध्यमिक शिक्षणविस्तार घटक 

* केंद्रीय विद्यालय संघटन - शासकीय कर्मचारी यांची सातत्याने बदलीची समस्या असते. त्याचा परिणाम त्यांच्या मुलांच्या शिक्षणावर होतो. समस्या दूर करण्यासाठी सन १९६२ पासून केंद्रीय विद्यालय संघटन सथापन करण्यात आले. ५ ते ८ वी या वर्गांना संस्कृत सक्तीचे असते. मुलांना ८ वी पर्यंत फी नसते.

* नवोदय विद्यालय समिती - ग्रामीण भागातील बुद्धिमान मुलांना त्यांच्या सामजिक व आर्थिक परिस्थितीने गुणवत्तापूर्ण शिक्षण मिळत नाही. ही अडचण दूर करण्यासाठी नवोदय विद्यालये स्थापन करण्यात आली. यामध्ये विद्यार्थ्यांची राहण्याची व मोफत शिक्षण देण्याची सोय करण्यात आली. प्रत्येक जिल्ह्यासाठी एक असे नवोदय विद्यालय असते. नवोदय विद्यालयात ५ व्या वर्गात प्रवेश दिला जातो. नवोदय विद्यालयातील २५% जागा शहरी भागातील विद्यार्थ्यांना राखीव असतात.

* राष्ट्रीय मुक्त शाळा - सन १९८९ पासून स्वायत्त संघटन प्रकार म्हणून मुक्त किंवा खुल्या शाळा [NOS] सुरु करण्यात आल्या. दुरस्त शिक्षण पद्धतीने यामध्ये शिक्षण दिले जाते.

* वसतिगृह योजना - मुलींच्या शिक्षणातील मुख्य अडचण हि पालकांच्या पारंपारिक दृष्टीकोनातून असते. मुलीना दूरच्या अंतरावरील शाळेत पाठविले जात नाही. यासाठी योजनेला १९९२ पासून हि योजना चालना दिली जाते.

* अपंगासाठी समन्वित शिक्षण [IEDC] - कोठारी आयोगाच्या शिफारशीनुसार आधारित सन १९७४ पासून हि योजना सुरु आहे. सन १९८६ च्या शैक्षणिक धोरणातही यावर भर देण्यात आला. 

* शिक्षक पुरस्कार - गुणवंत शिक्षकांना पुरस्कार देण्याची योजना सन १९५८ पासून सुरु आहे. शिक्षकांना सामाजीक सन्मान व शासकीय स्तरावर गुणवत्तेला प्रोत्साहन ही या योजनेची वैशिट्ये आहेत. सन १९९३ पासून २०३ शिक्षकांना प्रतिवर्षी हा सन्मान दिला जातो. रुपये १०,००० रोख व चांदीचे मानचिन्ह देण्यात येते.

  

0 टिप्पणी(ण्या):

टिप्पणी पोस्ट करा

ShareThis

 

Copyright @ 2015 Clear MPSC.