शुक्रवार, १३ मे, २०१६

बेरोजगारीची कारणे

१.५.३ बेरोजगारीची कारणे 

* वाढती श्रमशक्ती - बेरोजगारीची समस्या टिकून राहण्याचे महत्वाचे कारण वाढती व मोठ्या आकाराची लोकसंख्या हे आहे. १९५१ साली असणाऱ्या लोकसंख्येला ३ पट लोकसंख्या सध्या आहे. वाढत्या श्रमशक्तीला भर पडते.

* उत्पादन तंत्र - स्पर्धात्मक व्यवस्थेत उत्पादन तंत्र कार्यक्षम म्हणजेच भांडवल प्रधान असणे गरजेचे असते. यातून श्रमप्रधान उत्पादन तंत्राकडे दुर्लक्ष झाले. परिणामी रोजगारातील वाढ अल्प प्रमाणात झाली. श्रमप्रधान तंत्र लघुउद्योगात वापरले जात असले तरी त्यांना येणाऱ्या अडचणीमुळे रोजगार वाढीत त्यांचे कमी राहिले.

* शिक्षण पद्धती - ब्रिटिशांनी त्याच्या गरजेनुरूप सुरु केलेली शिक्षण पद्धती आपण पुढे चालू ठेवली. फक्त कार्यालयीन कर्मचारी तयार करणारे शिक्षण हे सुशिक्षित बेरोजगारीचे महत्वाचे कारण आहे. दुसऱ्या बाजूला शिक्षणाचा व उच्च शिक्षणाचा प्रसार वाढल्याने उच्च शिक्षिताची बेरोजगारी वाढली.

* मनुष्यबळ नियोजनाचा अभाव - भविष्यकाळात आपल्याला कोणत्या प्रकारची श्रमशक्ती लागणार आहे. याबाबत मनुष्यबळ नियोजन केले नाही. शिक्षणपद्धतीचा विस्तार करताना या बाबी पहिल्या गेल्या नाहीत.

* रोजगारात विकास - विकासाचा दर वाढल्यास रोजगारातही वाढ होते. परंतु विकासाचा दर ८% टक्क्यांच्या दरम्यान जाऊनदेखील रोजगारात मात्र वाढ झाली नाही. विकासाच प्रक्रिया रोजगारवाढीस पूरक ठरली.


0 टिप्पणी(ण्या):

टिप्पणी पोस्ट करा

ShareThis

 

Copyright @ 2015 Clear MPSC.